الفرص المتساویه فی التعلیم

Share on facebook
Share on twitter
Share on telegram
Share on reddit
Share on whatsapp
Share on print

 

الفرص المتساویه فی التعلیم

لمیخائیل باکونین

ترجمه : مازن کم الماز

نقلا عن العداله , جنیف , 31 یولیو تموز 1869

العنوان الأول الذی یجب أن نعتبره هنا الیوم هو : هل سیکون من الممکن للجماهیر العامله أن تعرف عن انعتاقها الکامل طالما بقی التعلیم المتوفر لهذه الجماهیر أدنى من ذلک الذی یمنح للبرجوازیه , أو بتعابیر أکثر عمومیه , طالما وجدت أیه طبقه , سواء أکانت کثیره العدد أو على الضد قلیله العدد , مستحقه , استنادا إلى حق الولاده , لتعلیم متفوق و تدریس أکثر کمالا ؟ ألا یجیب السؤال على نفسه بنفسه ؟ ألیس من البدیهی أنه من بین شخصین منحتهما الطبیعه ذکاءا متعادلا تقریبا , فإن ذاک الذی سیحوز السبق – هو الشخص الذی سیتوسع أفقه بسبب التعلیم و ذاک الذی سیفهم أکثر العلاقات الداخلیه للظواهر الطبیعیه و الاجتماعیه ( ما یمکننا تسمیتها بقوانین الطبیعه و المجتمع ) سوف یفهم بسهوله و بشکل جید طبیعه محیطه ؟ و أن هذا الشخص سیشعر , دعنا نقول , بحریه أکبر و , بتعابیر عملیه , سیظهر استعدادا و قابلیه أکبر من زمیله الآخر ؟ من الطبیعی أن ذلک الشخص الذی یعرف أکثر سیهیمن على من یعرف أقل . و بافتراض أن هذا التباین فی التدریس و التعلیم هو وحده الموجود فقط بین کلتا الطبقتین , ألن تتبعه کل التباینات و الفروق الأخرى حتى یصبح عالم البشر کما هو حاله فی الظروف الراهنه , أی حتى یتم تقسیمه مره أخرى إلى جمهور من العبید و عدد محدود من الحکام , یعمل الأولون دائما کما یفعلون الیوم لفائده الأخیرین ؟

یمکننا أن نعرف الآن لماذا یطالب الاشتراکیون البرجوازیون بالقلیل فقط من التعلیم للشعب , مقدار ضئیل لکنه أکبر بالتأکید مما یتوفر للشعب الیوم , بینما نطالب نحن , الاشتراکیون الدیمقراطیون* , نیابه عن الشعب , بتعلیم کامل و متکامل , تعلیم کامل بقدر ما تسمح به قوه العقل الیوم , بحیث أنه من الیوم فصاعدا , لن توجد أیه طبقه تتفوق على العمال بسبب میزه التعلیم الأکثر تفوقا و بالتالی قادره على أن تهیمن علیهم و تستغلهم . یرید الاشتراکیون البرجوازیون أن یحافظوا على نظام الطبقه , زاعمین أن کل طبقه تؤدی وظیفه اجتماعیه واحده , واحده تختص , لنقل بالتعلیم , و الأخرى بالعمل الیدوی . أما نحن , على الجانب المقابل , فإننا نسعى وراء الإلغاء النهائی و المطلق للطبقات , إننا نسعى وراء توحید المجتمع و تحقیق المساواه فی الإمداد الاجتماعی و الاقتصادی لکل فرد على هذه الأرض . فیم یرید الاشتراکیون البرجوازیون المحافظه على الأسس التاریخیه لمجتمع الیوم , فإنهم یریدون أن یجعلوا هذه الأسس أقل قسوه و صرامه مع بعض التحسینات . أما نحن فنرید أن نشاهد تدمیرها أولا . من هنا یتبع أنه لن یکون هناک أی تهدئه أو مساومه , ناهیک عن أی تحالف بین الاشتراکیین البرجوازیین و بیننا نحن الاشتراکیون الدیمقراطیون . لکنی سمعتها تردد تلک الحجه الأکثر تکرارا ضدنا , و هی الحجه التی یعتبرها الدوغمائیون من کل صوب على أنها لا تدحض – أنه من المستحیل أن الجنس البشری کله سوف یکرس نفسه للتعلم , لأنه عندها سنموت جمیعنا من الجوع . بالنتیجه فیم یتعلم البعض فإن على البقیه أن تعمل بحیث أنه یمکنهم أن ینتجوا ما نحتاجه کی نعیش – لیس فقط أن ینتجوا لتلبیه حاجاتهم الخاصه بل أیضا لأولئک الأشخاص الذین کرسوا أنفسهم حصریا للمهن الفکریه , و أنه إلى جانب توسیع آفاق المعرفه الإنسانیه , فإن اکتشافات هؤلاء المفکرین تحسن ظروف کل الکائنات البشریه من دون استثناء , عندما یجری تطبیقها فی الصناعه و الزراعه , و عموما على الحیاه السیاسیه و الاجتماعیه , متفقین ؟ و ألا تحسن إبداعاتهم الفنیه حیاه کل واحد منا ؟
کلا , أبدا . إن أکبر لوم نوجهه للعلم و الفن هو تحدیدا أنهما لا یوزعان فضائلهما و لا یمارسان نفوذهما إلا على قسم محدود من المجتمع , حصریا , و بالتالی على حساب غبن الغالبیه الساحقه منه . قد یقول شخص ما الیوم أن التقدم فی العلم و الفن , تماما ما قیل سابقا و على نحو مناسب عن التطور الهائل فی الصناعه و التجاره و المصارف , و بکلمه , ثروه المجتمع فی معظم البلاد المتحضره فی العالم المعاصر . هذه الثروه هی حصریه تماما و التوجه هو أن تصبح کذلک أکثر فأکثر مع کل یوم , حیث أنها تصبح مرکزه فی أیدی أعداد تتقلص باستمرار , تبتعد عن الدرجات الدنیا من الطبقه الوسطى و البرجوازیه الصغیره , محوله إیاهم إلى برولیتاریا , هکذا فإن تطور هذه الثروه هو السبب المباشر وراء البؤس المتزاید للجماهیر العامله . و هکذا تکون النتیجه هی أن تلک الهاویه التی تفصل بین الأقلیه المدعاه صاحبه الامتیازات و ملایین العمال الذین یکسبون قوت یومهم بقوه أیدیهم تزداد حتى أکبر فأکبر و أنه کلما ازدادت سعاده تلک الأقلیه – التی تستغل عمل الشعب کلما زادت تعاسه العمال . على المرء فقط أن یرى الوفره الرائعه التی تتمتع بها الزمره الأرستقراطیه و المالیه و التجاریه و الصناعیه فی انکلترا و مقارنتها بالوضع المزری للعمال فی نفس البلد , یجب على المرء فقط أن یعید قراءه الرساله الساذجه و التی تمزق القلب التی کتبها مؤخرا صائغ ذکی و مستقیم من لندن , والتر دوغان , الذی تناول السم طوعا هو و زوجته و أولاده السته , ببساطه کوسیله للنجاه من خزی الفقر و آلام الجوع ( 1 ) – و سیجد المرء نفسه مضطرا لیسلم بأن الحضاره الأکثر تبجحا , بالتعبیر المادی , تعنی بالنسبه للشعب الاضطهاد و الخراب فقط . و نفس الشیء یصح عن التطورات المعاصره فی العلم و الفن . خطوات هائله بالفعل , هذا صحیح , لکن کلما کانت التطورات أکبر کلما عززت العبودیه الفکریه و بالتالی , بتعابیر مادیه , زادت البؤس و الدونیه حیث أنه بالنسبه لکثیر من الناس تقوم هذه التطورات بتعمیق الهوه التی تفصل بالفعل مستوى الشعب من الفهم عن مستوى الطبقات صاحبه الامتیازات . من وجهه نظر القدره الطبیعیه فإن ذکاء الطبقات الأقل حظا الیوم و بشکل واضح أقل براعه و أقل استخداما و مصقولا على نحو أقل و أقل فسادا بالحاجه للدفاع عن مصالح غیر عادله متحیزه , و بالنتیجه ذات قوه أکبر طبیعیا من قوه عقل البرجوازیه : لکن هنا أیضا فإن قوه عقل البرجوازیه لا تملک بتصرفها الترسانه الکامله للعلم الزاخره بأسلحه رائعه بالفعل . تکون القضیه غالبا أن عاملا عالی الذکاء یجبر على إمساک لسانه عندما یواجه أحمق متعلم یستطیع أن یهزمه , لیس بقوه العقل ( الذی لا یملک منه شیئا ) بل بقوه تعلیمه , هذا التعلیم الذی یحرم منه العامل لکن یمنح لهذا الأحمق , لأنه فیم یستطیع هذا الأحمق أن یطور حماقته علمیا فی المدارس کان عمل ذلک العامل هو أن یوفر اللباس و الطعام و المأوى لنفسه , أن یؤمن کل حاجاته , التی کانت تشکل أساتذته و کتبه , أی کل شیء ضروری لتعلیمه .

حتى داخل الطبقه البرجوازیه , کما نعرف بشکل جید جدا , فإن درجه التعلیم التی تمنح لکل فرد لیست هی نفسها . هناک أیضا مقیاس یحدد , لیس وفق إمکانیات الفرد بل بمقدار ثروه الطبقه الاجتماعیه التی ینتمی إلیها بالولاده , مثلا التعلیم المتاح لأطفال البرجوازیه الصغیره , بینما هو بالکاد أفضل من ذلک الذی یتدبره العمال لأولادهم , فإنه لا شیء بالمقارنه مع التعلیم الذی یوفره المجتمع بیسر للبرجوازیه الوسطى و العلیا . ما الذی نجده عندها ؟ البرجوازیه الصغیره , التی ترتبط مع الطبقه الوسطى فقط من خلال إدعاء سخیف من جهه , و على اعتمادها على کبار الرأسمالیین من جهه أخرى , تجد نفسها على الأغلب فی ظروف حتى أکثر بؤسا و أکثر إذلالا من تلک التی تصیب البرولیتاریا . لذلک فعندما نتحدث عن الطبقات صاحبه الامتیازات فإننا لا تضم فی ذهننا هذه البرجوازیه الصغیره البائسه التی , لا تملک أکثر من بعض الروح و الذکاء , لن تتأخر فی ضم قواها معنا لمحاربه البرجوازیه الکبیره و الوسطى التی تسحقها الیوم بشکل لا یقل عن سحقها للبرولیتاریا . و إذا استمرت الاتجاهات الاقتصادیه الحالیه فی المجتمع فی نفس الاتجاه لعشر سنوات قادمه ( و الذی نعتبره مستحیلا بأی حال ) فإنه یمکننا حتى أن نرى جل البرجوازیه الوسطى تتردى قبل أی شیء آخر إلى مستوى الظروف الحالیه للبرجوازیه الصغیره فقط لتنزلق أکثر إلى مستوى البرولیتاریا – کنتیجه بالطبع لهذا الترکیز الحتمی للملکیه بأیدی عدد یصغر باستمرار – و الذی ستکون نتائجه التی یتعذر تجنبها هی انقسام المجتمع مره واحده و إلى الأبد إلى أقلیه صغیره فاحشه الثراء متعلمه حاکمه و غالبیه عظمى من البرولیتاریین المفقرین و الجاهلین و المستعبدین .

هناک حقیقه یجب أن تترک تأثیرا عند کل شخص عنده ضمیر , عند کل من یحمل فی قلبه اهتماما بالکرامه و العداله الإنسانیه , و تلک هی لأجل حریه کل إنسان وسط و من خلال حاله المساواه بین الجمیع . هذه الحقیقه هی أن کل الأنتلیجنتسیا و کل التطبیقات العظیمه للعلم فی أغراض الصناعه و التجاره و فی حیاه المجتمع عموما لم تؤد حتى الیوم إلى إفاده أی کان , فقط عملت على حفظ الطبقات ذات الامتیازات و سلطه الدوله , هذا البطل الأزلی لکل الظلم السیاسی و الاجتماعی . أبدا إنها لم تجلب و لا مره المنفعه لجماهیر الشعب . نحتاج فقط لقائمه بالآلات و ستجد کل عامل و مدافع مخلص عن انعتاق العمال یقبل عداله ما نقوله . بأیه قوه تقوم الطبقات صاحبه الامتیازات الیوم بالمحافظه على هذه الامتیازات , بکل نظافتها المتغطرسه و متعها الجائره , فی تحدی لکل الغضب الشرعی الذی تشعر به جماهیر الشعب ؟ هل عبر أیه قوه متأصله فی شخوصهم ؟ کلا – إن هذا یجری فقط عبر قوه الدوله , و التی یملک أبناؤهم فی جهازها دوما الموقع المرکزی ( و حتى کل موقع متوسط و منخفض الأهمیه ) ما عدا مواقع الجنود و العمال . و فی هذا الیوم و هذا العصر ما هو الشیء الذی یشکل المبدأ الذی یشکل الأساس التحتی لقوه السلطه ؟ هل هو العلم ؟ نعم , إنه العلم – علم الحکومه , علم الإداره و علم المال , علم جز صوف قطعان الشعب ( أی نهب الشعب , المترجم ) دون أن تقوم بالرد بصوت مرتفع , و عندما یبدؤون بفعل ذلک , علم فرض الصمت , الصبر و الخضوع علیهم بواسطه القوه المنظمه علمیا : علم خداع و تقسیم جماهیر الشعب و إبقائهم خانعین فی جهل مفید خشیه أن یصبحوا قادرین بمساعده بعضهم البعض و توحید جهودهم من استحضار قوه قادره على إسقاط الدول , و قبل کل شیء العلم العسکری بکل ترسانه أسلحته المجربه و المختبره , هذه الأدوات الجباره للتدمیر التی “تفعل العجائب” ( 2 ) : و أخیرا علم العبقریه الذی أوجد السفینه البخاریه و السکک الحدیدیه و التلغراف , التی حولت کل حکومه إلى مائه أو ألف من الکلاب القویه ( 3 ) المسلحه مانحه إیاها القوه لتفعل و تعتقل فی کل مکان – و التی خلقت أکبر مرکزیه سیاسیه جباره شهدها العالم على الإطلاق .
من سینکر عندها أن کل التقدم الذی حققه العلم , من دون استثناء , لم یجلب أی شیء حتى الآن و وفر فقط زیاده فی ثروه الطبقات صاحبه الامتیازات و فی قوه الدوله , مقابل الغبن الذی یلحق بحیاه و حریه جماهیر الشعب , للبرولیتاریا ؟ لکن سنسمع هنا الاعتراض التالی , ألم تستفد جماهیر الشعب من هذا أیضا ؟ ألیسوا هم الیوم أکثر تحضرا فی مجتمعنا منهم فی المجتمعات الماضیه ؟

سوف نرد على هذا بملاحظه مستعاره من الاشتراکی الألمانی ذائع الصیت لاسال . بقیاس التقدم الذی حققته جماهیر العمال بتعابیر انعتاقهم السیاسی و الاجتماعی , یجب على المرء ألا یقارن مستواهم الفکری فی هذا القرن بما کان فی القرون الماضیه . عوضا عن ذلک یجب على المرء أن یقرر , من خلال المقارنه فی أی وقت معطى أو محدد , الفجوه التی توجد بین الطبقه العامله و الطبقات صاحبه الامتیازات التی تحدثنا عنها , هل تقدمت الجماهیر إلى ذات الحد کما فعلت الطبقات صاحبه الامتیازات . لأنه إذا کان التقدم الذی حققه الطرفان متساویا تقریبا فإن الفارق الفکری الذی یفصل الجماهیر عن الطبقات صاحبه الامتیازات سیکون بذات القدر کما کان أبدا أو من قبل , لکن إذا کانت البرولیتاریا قد تقدمت أکثر و بسرعه أکبر من الطبقات صاحبه الامتیازات فإن هذا الفارق سیضیق بالضروره , لکن من جهه أخرى إذا کان معدل تقدم العمال أبطأ و بالتالی أقل من معدل تقدم الطبقات صاحبه الامتیازات فی نفس الفتره فإن هذا الفارق سیزداد . إن الفجوه التی تفصلهما ستزداد و سیزداد الإنسان صاحب الامتیازات قوه و ستزداد ظروف الإنسان العامل بؤسا , و یصبح أشبه بالعبد مما کان فی نقطه البدء أو الانفصال . إذا بدأ اثنان منا من نقطتین مختلفتین فی نفس الوقت و أنت تسبقنی بمائه خطوه و أنت تسیر بسرعه ستین خطوه فی الدقیقه و أنا أسیر بسرعه ثلاثین فقط بالدقیقه , هکذا بعد ساعه واحده فقط ستکون المسافه التی تفصل بیننا لن تکون مائه خطوه فقط بل أکثر من 1900 خطوه .

یعطی هذا المثال فکره دقیقه تقریبا عن التقدم الذی تحققه کلا من البرجوازیه و البرولیتاریا . إلى هذا الحد سبقت البرجوازیه على طریق الحضاره بسرعه أکبر من البرولیتاریا , لیس لأنهم أکثر قوه على الصعید الفکری من الأخیره کما قد یجادل أحد ما – بل لأن التنظیم السیاسی و الاقتصادی للمجتمع کان حتى الیوم بحیث أن البرجوازیه وحدها تتمتع بحریه الوصول إلى التعلم و أن العلم یوجد فقط من أجلهم , فیما وجدت البرولیتاریا نفسها محکومه بالجهل المفروض علیها , بحیث أن حتى إذا حققت البرولیتاریا تقدما , على الرغم من کل هذا , ( و لا یوجد شک فی أنها قد حققت تقدما بالفعل ) فإن هذا التقدم لم یجر بفضل المجتمع بل بالأحرى على الرغم منه . لنلخص ما قلناه . فی مجتمع کما هو مشکل حالیا فإن تقدم العلم کان هو السبب فی الجهل النسبی للبرولیتاریا , تماما کما کان تقدم الصناعه و التجاره کان هو السبب فی إفقارها . لهذا فإن التقدم الفکری و المادی قد ساهما بدرجه متساویه فی مفاقمه عبودیه البرولیتاریا . ماذا یعنی هذا ؟ یعنی أن علینا واجب رفض و مقاومه العلم البرجوازی , تماما کما أن رفض و مقاومه الثروه البرجوازیه هو واجب علینا . و أن نرفضه و نقاومه بهذا المعنى – أی بتدمیر النظام الاجتماعی الذی یحوله إلى حکر لواحده من الطبقات الموجوده , یجب أن نؤکد أنه ملک عام لکل البشریه .

* الاشتراکیون الدیمقراطیون : لقب أطلق مؤقتا على الأنارکیین فی الحرکه العمالیه فی الستینیات من القرن التاسع عشر , المترجم .

https://m.ahewar.org/s.asp?aid=133552&r=0

نقلا عن

//flag.blackend.net/daver/anarchism/bakunin/bakunin.htm



آدرس و اسامی صفحات مرتبط با فدراسیون عصر آنارشیسم

Federation of Anarchism Era Social Media Pages



۱- عصر آنارشیسم در اینستاگرام
۲- عصر آنارشیسم در تلگرام
۳- عصر آنارشیسم در توئیتر
۴ – فیسبوک عصر آنارشیسم
۵ – فیسبوک بلوک سیاه ایران
۶ – فیسبوک آنارشیستهای همراه روژاوا و باکورAnarchists in solidarity with the Rojava
۷ – فیسبوک دفاع از زندانیان و اعدامیان غیر سیاسی
۸ – فیسبوک کارگران آنارشیست ایران
۹- فیسبوک کتابخانه آنارشیستی
۰ ۱– فیسبوک آنارشیستهای همراه بلوچستان
۱۱ – فیسبوک هنرمندان آنارشیست
۱۲ – فیسبوک دانشجویان آنارشیست
۱۳ – فیسبوک شاهین شهر پلیتیک
۱۴ – فیسبوک آنتی فاشیست
۱۵ – تلگرام آنارشیستهای مریوان
۱۶- آدرس تماس با ما 

asranarshism@protonmail.com

info@asranarshism.com
۱۷ – سایت عصر آنارشیسم
۱۸ – کانال تلگرام آنارشیستهای کردستان - بڵاوکردنەوەی بیرو هزری ئانارکیستی
۱۹- فیسبوک میتینگ دهه هفتاد و هشتادی ها
۲۰- اینستاگرام ” دختران آنارشیست افغانستان ”
۲۱- فیسبوک  “دختران آنارشیست افغان ”
۲۲- اینستاگرام آنارشیستهای رشت
۲۳– اینستاگرام آنارشیستهای شهر بوکان ( ئانارکیسته کانی بوکان )
۲۴- تلگرام آنارشیستهای اصفهان و شاهین شهر
۲۵ – اینستاگرام آنارشیستهای اصفهان و شاهین شهر
۲۶- تلگرام آنارشیستهای شیراز
۲۷ – اینستاگرام آنارشیستهای شیراز
۲۸ – اینستاگرام آنارشیستهای گیلان
۲۹ – تلگرام جامعه دگرباشان فارسی زبان
۳۰ – تلگرام ” جوانان آنارشیست ”
۳۱- تلگرام آنارشیستهای مشهد
۳۲ - تلگرام آنارشیستهای تهران
۳۳ – بلوک سیاه Iranian Black Bloc توییتر
۳۴ –  اینستاگرام ” آنارشیستهای جنوب “

آنارشیستهای جنوب یکی از اعضای تشکیل دهنده ” اتحادیه آنارشیستهای ایران و افغانستان” می باشند که در ایران حضور دارند.
۳۵ – اینستاگرام ” آنارشیستهای خراسان“

آنارشیستهای خراسان یکی از اعضای تشکیل دهنده ” اتحادیه آنارشیستهای ایران و افغانستان” می باشند که در ایران حضور دارند.
۳۶ – تلگرام آنارشیستهای بلوک سیاه
۳۷ – اینستاگرام جوانان آنارشیست
۳۸ – فیسبوک اتحادیه آنارشیستهای ایران و افغانستان
۳۹ – اینستاگرام اتحادیه آنارشیستهای ایران و افغانستان
۴۰ – فیسبوک آنارشیستهای اهواز
۴۱ – فیسبوک آنارشیسم سبز
۴۲ – تلگرام آنارشیستهای اراک
۴۳ – تلگرام قیام مردمی

کانال قیام مردمی مخصوص آموزش تاکتیکهای مبارزات خیابانی و سازماندهی تظاهرات سراسری است.