الثوره الفرنسیه العظمى

اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در reddit
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در print

 

الثوره الفرنسیه العظمى

بیتر کروبوتکین (۱۹۰۹)

ترجمه مازن کم الماز

 

مقدمه المترجم

هذان فصلان من کتاب بیتر کروبتکین عن تاریخ الثوره الفرنسیه البرجوازیه العظمى , یتمتع تحلیل کروبوتکین بأهمیه خاصه فی أیامنا , إنه بقراءته للماضی , للتاریخ , لتاریخ ثوره سابقه , یساعد فی قراءه الحاضر , حاضر ثوراتنا , و مستقبلها , و ضمنا مستقبل شعوبنا و ثوراتها و مستقبل البشریه أیضا ….

 

الفصل الأول

التیاران الرئیسیان فی الثوره

 

کان هناک تیاران رئیسیان أعدا و قاما بالثوره الفرنسیه العظمى . أحدهما و هو تیار الأفکار ( التیار الفکری ) الذی ترکز حول إعاده التنظیم السیاسیه للدوله , جاء من الطبقات الوسطى , أما ( التیار ) الآخر , و هو تیار الأفعال , جاء من الناس ( الشعب People ) , من کل من الفلاحین و عمال المدن , الذین أرادوا أن یحصلوا على تحسینات فوریه و محدده فی أوضاعهم الاقتصادیه . و عندما التقى هذان التیاران و انضما معا کان ذلک سعیا وراء تحقیق هدف مشترک . عندما کان هذا الهدف مشترکا بینهما لبعض الوقت , و عندما ساعد أحدهما الآخر لبعض الوقت , کانت النتیجه هی الثوره .

قام فلاسفه القرن ال ۱۸ منذ وقت طویل بتفنید أسس مجتمعات القانون – و النظام فی تلک الفتره , حیث کانت السلطه السیاسیه و القسم الأعظم من الثروه بید الأرستقراطیه و الکهنوت , بینما لم یکن جمهور الناس إلا حیوانات للحمل ( أو للنقل ) بالنسبه للطبقات الحاکمه . بإعلان سیاده العقل , و بالتبشیر بالثقه فی الطبیعه الإنسانیه – التی جرى إفسادها کما قالوا من خلال المؤسسات التی اختزلت الإنسان إلى عبد , لکن مع التأکید بأن سیستعید کل مزایاه عندما یتنزع حریته – فقد فتح هؤلاء الفلاسفه مشاهد جدیده أمام البشریه . بإعلان المساواه بین البشر , من دون أی تمییز بسبب الولاده , و بمطالبه کل مواطن , سواء أکان ملکا أم فلاحا , بالانصیاع للقانون , و افترضوا أنه لا بد من التعبیر عن إراده الشعب من قبل ممثلیه , و أخیرا , بالمطالبه بحریه التعاقد بین بشر أحرار , و بإلغاء الضرائب و الخدمات الإقطاعیه – بطرح کل هذه الأقوال , و ربطها معا مع نظام و أسلوب ممیزین للفکر الفرنسی , فقد حضر الفلاسفه دون شک , على الأقل فی عقول الناس , لسقوط النظام القدیم .

لکن هذا وحده لن یکون کافیا لیؤدی إلى اندلاع الثوره . فما زال أمامها مرحله الانتقال من النظریه إلى الفعل , من فکره مثال ما أعلى إلى وضعه فی التطبیق . و النقطه الأکثر أهمیه فی دراسه تاریخ تلک المرحله هی أن نوضح الظروف التی جعلت من الممکن للشعب الفرنسی فی لحظه معینه أن یتمکن من تحقیق ( تطبیق ) هذا المثال الأعلى – أی محاوله نقله من النظریه إلى الفعل ( التطبیق ) .

من جهه أخرى , قبل ۱۷۸۹ بوقت طویل , کانت فرنسا قد دخلت بالفعل فی مرحله ثوریه . کان وصول لویس ۱۶ إلى العرش فی ۱۷۷۴ البدایه لسلسله کامله من اضطرابات الجوع . استمرت هذه الاضطرابات حتى ۱۷۸۳ و بعدها جاءت مرحله من الهدوء النسبی . لکن بعد ۱۷۸۶ و خاصه بعد ۱۷۸۸ انفجرت تمردات الفلاحین من جدید بقوه متجدده . کانت المجاعه هی السبب الرئیسی للاضطرابات الأولى , و بقی نقص الخبز دائما أحد الأسباب الرئیسیه للانتفاضات . لکن رفض الفلاحین دفع الضرائب الإقطاعیه کان هو الذی دفعهم إلى الثوره . أخذت الانتفاضات تتزاید فی العدد حتى عام ۱۷۸۹ , فی تلک السنه أصبحت هذه الانتفاضات عامه ( شامله ) فی الشرق و الشمال الشرقی و الجنوب الشرقی من فرنسا . بهذه الطریقه بدأ تقسیم الجسم الاجتماعی . لکن Jacquerie ( یمکن ترجمتها بالعامیه أو الانتفاضه الفلاحیه , أطلقت على انتفاضه الفلاحین الفرنسیین فی شمال فرنسا عام ۱۳۵۸ التی قمعها النبلاء الفرنسیون بقسوه , عرفت الثوره بهذا الاسم لأن النبلاء اعتادوا على نعت فلاحیهم ب”جاک” , و من ثم أصبحت ترمز للثورات الفلاحیه فی أوروبا فی أواخر العصور الوسطى عموما – المترجم ) لیست ثوره , حتى عندما تأخذ اشکالا رهیبه کما جرى فی انتفاضه الفلاحین الروس فی ۱۷۷۳ تحت رایه بوغاتشوف . الثوره هی بالتأکید أکثر من سلسله من الانتفاضات فی المدینه و الریف . إنها أکثر من مجرد صراع بین الأحزاب , مهما کان عنیفا , أکثر من مجرد حرب شوارع , و أکثر من مجرد تغییر فی الحکومه , کما جرى فی فرنسا عام ۱۸۳۰ و ۱۸۴۸ . الثوره هی إطاحه سریعه , فی غضون عده سنوات , بالمؤسسات التی احتاجت إلى قرون لکی تتغلغل فی تربه المجتمع , و تبدو ثابته بحیث أنه حتى أکثر المصلحین حماسه لن یجرؤ على مهاجمتها فی کتاباته . إنها سقوط , انهیار و فی وقت قصیر , لکل ما کان یشکل حتى ذلک الوقت جوهر الحیاه الاجتماعیه , الدینیه , السیاسیه و الاقتصادیه فی شعب ما . إنها تعنی الإطاحه بالأفکار المکتسبه و المفاهیم المقبوله فیما یتعلق بکل من المؤسسات و العلاقات المعقده للجماعه الإنسانیه .

إنها باختصار ولاده أفکار جدیده تماما فیما یتعلق بالصلات المتفرعه فی المواطنه – أفکار ستصبح فی الرقیب العاجل حقائق , و تبدأ بعدها بالانتشار بین الشعوب المجاوره , هازه العالم بأسره و محدده للعصر القادم شعاره , مشاکله , علمه , و اتجاهات تطوره الاقتصادی و السیاسی و الأخلاقی .

لنصل إلى نتیجه بهذه الأهمیه , و لحرکه یمکن اعتبارها جزءا من ثوره , کما جرى فی انکلترا بین ۱۶۴۸ و ۱۶۸۸ و فی فرنسا بین ۱۷۸۹ و ۱۷۹۳ , لا یکفی أن تظهر حرکه فکریه مهما کانت هامه , بین الطبقات المثقفه , لا یکفی أن تحدث اضطرابات مهما کانت کبیره أو عدیده فی قلب الشعب . الفعل الثوری الذی یأتی من الشعب یجب علیه أن یتزامن مع حرکه فکریه ثوریه تأتی من الطبقات المثقفه . یجب أن یکون هناک اتحادا بین الاثنین .

لهذا وقعت الثوره الفرنسیه , مثل الثوره الانکلیزیه من القرن الذی سبقها , فی لحظه کانت فیها الطبقات الوسطى التی تشربت بعمق مصادر الفلسفه الراهنه لتصبح واعیه بحقوقها , و لتضع مخططا جدیدا للتنظیم السیاسی . قویه فی معرفتها و متحمسه لأداء مهمتها , شعرت هذه الطبقات بأنها قادره على الاستیلاء على الحکومه بانتزاعها من أرستقراطیه القصر التی کانت , بعجزها و طیشها و فجورها تدفع المملکه نحو الخراب . لکن الطبقات الوسطى و المتعلمه لم یکن بمقدورها أن تفعل أی شیء لوحدها لو لم یتحرک جمهور الفلاحین , نتیجه سلسله طویله من الظروف , و ابتداءا بسلسله من الانتفاضات المتواصله التی استمرت ۴ سنوات , التی وفرت الفرصه للطبقات الوسطى الساخطه لمحاربه کل من الملک و البلاط , و لإزعاج المؤسسات القدیمه و تغییر الدستور السیاسی للمملکه .

ما یزال تاریخ هذه الحرکه المزدوجه بحاجه لأن یکتب . لقد قیل تاریخ الثوره الفرنسیه العظمى و أعید مرات عدیده , من وجهه نظر أحزاب مختلفه , لکن حتى الآن حصر المؤرخون أنفسهم فی التاریخ السیاسی , تاریخ انتصار الطبقات الوسطى على حزب البلاط و المدافعین عن مؤسسات الملکیه القدیمه .

لذلک نعرف الکثیر مثلا عن المبادئ التی هیمنت على الثوره و التی ترجمت إلى عمل قانونی . لقد أسعدتنا الأفکار العظیمه التی قدمتها الثوره إلى العالم , أفکار حاولت البلدان المتمدنه أن تضعها موضع التطبیق طوال القرن ۱۹ . لقد درس التاریخ البرلمانی للثوره , حروبها , سیاستها و دبلوماسیتها , درس و حدد بالتفصیل . لکن التاریخ الشعبی للثوره ما یزال بحاجه لأن یقال . الدور الذی لعبه الشعب فی الریف و المدن فی الثوره لم یدرس أبدا و لم یرو بکلیته . من بین التیارین الرئیسیین اللذین صنعا الثوره , فإن نعرف عن التیار الفکری , أما التیار الآخر , تیار الفعل الشعبی , فإنه لم یرسم بعد .

إنها مهمتنا , نحن ورثه أولئک الذین سماهم معاصروهم ب”اللاسلطویین” ( الأنارکیین ) , دراسه التیار الشعبی و محاوله إعاده بناء صفاتها الرئیسیه على الأقل .

نقلا عن http://dwardmac.pitzer.edu/anarchist_archives/kropotkin/frenchrev/i.html

 

الفصل الأخیر

الخاتمه

 

عندما یرى المرء الجمعیه الوطنیه الفظیعه و القویه تحطم نفسها فی ۱۷۹۴ – ۱۷۹۵ و الجمهوریه القویه و الفخوره تختفی . بینما تسقط فرنسا بعد نظام المدیرین ذا المعنویات المنهاره ( المحبطه ) (حکومه المدیرین ۱۷۹۵ – ۱۷۹۹ , حیث تمثلت السلطه فی ۵ مدراء , ترافق لک أیضا باستبدال حق التصویت العام بالتصویت المحدود وفقا لملکیه الشخص , واجهت حکومه المدیرین کلا من الملکیین و الیعاقبه بالقوه , فیم بعد سیقوم جنرال الجیش بونابرت الذی نظم حمله القمع هذه بانقلاب فی ۱۸ برومیر و هو أحد أشهر التقویم الجمهوری الموافق ۹ دیسمبر کانون الأول ۱۷۹۹ لیقیم دیکتاتوریته الخاصه , أولا کقنصل ثم کإمبراطور – المترجم ) تحت النیر العسکری لبونابرت , یجد المرء نفسه مدفوعا للتساؤل : “ما هو الجید فی الثوره إذا کان الشعب سیقع ثانیه تحت نیر الطغیان ؟” . تکرر هذا السؤال فی سیاق القرن ۱۹ باستمرار و قد استخدمه الجبناء و المحافظون کحجه ضد الثورات عموما .

الصفحات السابقه تعطینا الجواب . أولئک الذین یرون فی الثورات تغییرا فی الحکومه فقط , أولئک الجاهلون بعملها الاقتصادی و التثقیفی , هؤلاء فقط یمکنهم طرح هذا السؤال .

فرنسا التی نراها فی الأیام الأخیره من القرن ۱۸ فی لحظه الانقلاب داخل القصر فی ۱۸ برومیر , لیست هی فرنسا التی وجدت قبل ۱۷۸۹ . هل کان من الممکن لفرنسا القدیمه , الفقیره بشکل بائس و التی یعانی ثلث سکانها سنویا من الحاجه ( الجوع ) , أن تتحمل الحروب النابلیونیه , التی جاءت بعد وقت قصیر من حروب الجمهوریه بین ۱۷۹۲ و ۱۷۹۹ , بینما کانت أوروبا کلها تهاجمها ؟

الواقع هو أن فرنسا جدیده قد تشکلت منذ ۱۷۹۲ – ۱۷۹۳ . صحیح أن الندره ( النقص – الشح ) استمر بالوجود فی کثیر من الأقسام , و یمکن الشعور بکل الرعب الناجم عن ذلک خاصه بعد انقلاب ترمیدور ( ترمیدور تعبیر عن الرده الرجعیه و الإرهاب الأبیض الذی وقع بعد إعدام روبسبیر فی یولیو تموز ۱۷۹۴ – المترجم ) , عندما ألغی الحد الأعلى لأسعار کل المواد الغذائیه . کانت هناک بعض الأقسام التی لم تنتج ما یکفی من القمح لإطعام نفسها , و مع استمرار الحرب , و تخصیص کل وسائل النقل لصالح إمداداتها , کان هناک شح فی هذه الأقسام أیضا . لکن کل شیء کان یثبت أن فرنسا کانت تنتج عندها من ضروریات الحیاه من کل نوع أکثر بکثیر مما کانت تنتجه فی عام ۱۷۸۹ .

لم تشهد فرنسا أبدا مثل هذه الزراعه النشیطه . یخبرنا میکیلیت أنه فی عام ۱۷۹۲ کان الفلاحون یحرثون الأراضی التی أخذوها من ملاک الأرض , و من الأدیره و الکنائس , و کان ینخز ( یحث ) ثوره و هو یصرخ : “لیسقط الألمان ! لیسقط النمساویون ! ” . لم یجر أبدا مثل هذا التنظیف للأرض من قبل – حتى الکتاب الملکیون یعترفون بذلک – کما فی سنوات الثوره . أول محصول جید فی عام ۱۷۹۴ حمل النجده لثلثی فرنسا – على الأقل فی القرى , لأنه طوال ذلک الوقت کانت المدن مهدده بنقص الطعام . لیس أنها کانت شحیحه فی فرنسا کلها , أو أن بلدیات ( مجالس بلدیه ) ذوی السراویل الطویله Sans-culottes ( تعبیر أطلق على الثوار ذوی الأفکار الرادیکالیه من الطبقات الدنیا – برولیتاریا المدن خاصه – و الذین شکلوا أساس الجیش الثوری الفرنسی فی الأعوام الأولى للثوره و قد استمر نفوذهم فی الثوره بین عامی ۱۷۹۲ و ۱۷۹۵ , کانوا یدافعون عن الدیمقراطیه الشعبیه و المساواه الاقتصادیه و الاجتماعیه و المحافظه على أسعار معقوله للغذاء فی متناول الجمیع و رفضوا اقتصاد السوق الحر و دعموا الیسار “المتطرف” کمجموعه الغاضبین , تعرضوا للقمع الشدید فی فتره الرده الرجعیه فی ترمیدور – المترجم ) , تجاهلت أن تقوم بالإجراءات اللازمه لإطعام أولئک الذین لم یجدوا عملا , لکن من حقیقه أن کل حیوانات النقل التی کانت تستخدم فی قد کرست لحمل الطعام و الذخیره إلى جیوش الجمهوریه ال ۱۴ . فی تلک الأیام لم تکن هناک سکک حدیدیه , و کل الطرق ما عدا تلک الرئیسیه کانت فی الحاله التی علیها الیوم فی روسیا – مزریه جدا .

کانت فرنسا جدیده تولد أثناء تلک السنوات الأربعه من عمر الثوره . لأول مره منذ قرون أکل الفلاح حتى الشبع , و رفع ظهره و تجرأ على الکلام . اقرأ التقاریر التفصیلیه فیما یتعلق بعوده لویس ۱۶ إلى باریس , عندما أعید مسجونا من فارنی فی یونیو حزیران ۱۷۹۱ من قبل الفلاحین , تقول تلک التقاریر : “هل هذا ممکن بالفعل , مثل هذا الاهتمام بالشأن العام , لمثل هذا الحماس لهذا الشأن العام , و لمثل هذا الاستقلال فی الحکم و العمل أن یکون ممکنا قبل ۱۷۸۹ ؟” . لقد ولد شعب جدید فی هذه الأثناء , تماما کما نرى الیوم شعبا جدیدا یولد إلى الحیاه فی روسیا و ترکیا .

بفضل هذه الولاده الجدیده کانت فرنسا قادره على الاستمرار فی حروبها فی ظل جمهوریه نابلیون و أن تحمل مبادئ الثوره العظمى إلى سویسرا , إیطالیا , إسبانیا , بلجیکا , هولندا , ألمانیا و حتى حدود روسیا . و عندما بعد هذه الحروب , بعد أن نتابع الجیوش الفرنسیه إلى مناطق بعیده مثل مصر و موسکو , عندما نتوقع أن نجد فرنسا فی عام ۱۸۱۵ و قد أصبحت ترزح فی بؤس مخیف و قد أصبحت أراضیها بورا , نجد عوضا عن ذلک أنه حتى فی المناطق الشرقیه و فی جورا , أن الریف ( البلد ) مزدهر أکثر بکثیر مما کان علیه عندما قام بیتشیون , مشیرا إلى لویس ۱۶ , عند الضفاف الفاخره للمارن , عندما سأله فیم إذا کان هناک فی أی مکان فی العالم مملکه أجمل من تلک التی لم یکن الملک راغبا بالحفاظ علیها .

هکذا کانت الطاقه الداخلیه ( الموجوده فی الذات ) التی خلقتها الثوره فی القرى , بحیث أن فرنسا فی عده سنوات أصبحت بلد الفلاحین الأثریاء ( المرتاحین ) و سرعان ما اکتشف أعداؤها أنه على الرغم من کل الدم الذی قدمته و الخسائر التی تعرضت لها , فإن فرنسا فیما یتعلق بإنتاجیتها , کانت أغنى بلد فی أوروبا . لکن ثروتها لم تأت من الأندیز أو من تجارتها الخارجیه : لقد جاءت من تربتها نفسها , من حبها لهذه التربه , من مهارتها و صناعتها . کانت أغنى بلد , بسبب تقسیم ثروتها و و ما زالت الأغنى بسبب الإمکانیات التی فتحتها الثوره أمامها فیما یتعلق بالمستقبل .

هکذا کان تأثیر الثوره . و إذا رأى المراقب العادی فی فرنسا النابلیونیه حب المجد فقط , فإن المؤرخ یدرک أنه حتى عندما شنت فرنسا الحرب فی تلک الفتره فإنها قد فعلت ذلک لکی تضمن الحفاظ على ثمار ( نتائج ) الثوره – لکی تحافظ على الأرض التی أخذتها من الإقطاعیین , و القساوسه و الأغنیاء , و على الحریات التی انتزعتها من الاستبداد و البلاط . لو أن فرنسا کانت راغبه فی تلک السنوات بأن تنزف حتى الموت فهذا کان لکی تمنع الألمان و الانکلز و الروس من فرض لویس ال ۱۸ علیها , هذا لأنها لم ترغب فی عوده النبلاء المهاجرین الذی کان سیعنی أن النبلاء الموالین للملکیه سیستردون الأرض التی رویت بالفعل بعرق الفلاحین , و سیلغون الحریات التی عمدت بدماء الوطنیین . و قد قاتلت فرنسا جیدا بالفعل طوال ۲۳ سنه , و عندما أجبرت فی النهایه على الخضوع لآل بوربون , کانت هی التی فرضت شروطها علیهم . استعاد البوروبون السلطه لکن الأرض بقیت بید من استولوا علیها من أیدی الإقطاعیین , بحیث أنه حتى فی أثناء الإرهاب الأبیض لآل بوربون لم یتجرؤوا أبدا على لمس هذه الأرض . لم یکن من الممکن إعاده النظام القدیم ثانیه .

کان هذا ما جرى کسبه من صنع ثوره کهذه .

هناک أشیاء أخرى یجب الإشاره إلیها . ففی تاریخ کل الشعوب یأتی وقت عندما یتحتم أن یجری تغییر جذری فی کل الحیاه الوطنیه . کان الطغیان الملکی و الإقطاعیه یموتان فی عام ۱۷۸۹ , و کان من المستحیل إبقاءهما على قید الحیاه , کان علیهما أن یذهبا .

لکن بعد ذلک , فتح أمام فرنسا طریقان : الإصلاح أو الثوره .

فی أوقات کهذه هناک دائما لحظه ما یزال الإصلاح فیها ممکنا , لکن إذا لم یتم استثمار تلک اللحظه , و إذا استمرت المقاومه الصلبه ( العنیده ) معارضه متطلبات الحیاه الجدیده , حتى اللحظه التی یبدأ فیها الدم یسیل فی الشوارع , کما سال فی ۱۴ یولیو تموز ۱۷۸۹ ( یوم الاستیلاء على الباستیل – المترجم ) , عندها یجب أن تحدث الثوره . و ما أن تبدأ الثوره , حتى یصبح ضروریا أن تتطور لتصل إلى أبعد نتائجها – أی کما یمکن القول إلى أقصى نقطه یمکن أن تبلغها – و ذلک بشکل مؤقت فقط , فی ظرف محدد معطى من الوعی الجماعی فی تلک اللحظه .

إذا مثلنا التقدم البطیء لفتره التطور بخط یرسم على الورق , سنرى هذا الخط یرتفع تدریجیا و إن ببطء . بعدها تقع الثوره و یقوم عندها هذا الخط بقفزه مفاجئه للأعلى . فی انکلترا سیکون الخط صاعدا حتى الجمهوریه البوریتانیه لکرومویل , فی فرنسا سیرتفع حتى جمهوریه أصحاب السراویل الطویله لعام ۱۷۹۳ . لکن عند هذا الارتفاع لا یمکن المحافظه على التقدم , کل القوى المعادیه ستجتمع معا ضده , و ستبدأ الجمهوریه بالتراجع . خطنا سیبدأ بالانحدار بعد أن یکون قد وصل أقصى ارتفاعه , مع الرده الرجعیه . بالنسبه للحیاه السیاسیه فی فرنسا فقد انحدر هذا الخط جدا بالفعل , لکنه یبدا بالصعود تدریجیا بعد ذلک , و عندما سیتم التوصل إلى السلم فی عام ۱۸۱۵ فی فرنسا , و فی ۱۶۸۸ فی انکلترا – سنجد أن کلا البلدین قد بلغا مستوى أعلى بکثیر مما کانا علیه قبل ثورتیهما .

بعد ذلک , یستأنف التطور : یبدأ خطنا بالارتفاع ببطء و لکن إلى جانب أنه یبدأ من مستوى مرتفع جدا , فإن صعود الخط سیکون أسرع فی کل حاله تقریبا مما کان علیه قبل فتره الاضطراب .

هذا هو قانون التقدم الإنسانی , و أیضا قانون التقدم الفردی . یؤکد التاریخ الأقرب لفرنسا هذا القانون بإظهار کم هو ضروری أن نمر عبر الکومونه لنصل إلى الجمهوریه الثالثه .

لا یقتصر عمل ( إنجاز ) الثوره الفرنسیه فقط على ما حققته و ما بقی من هذا فی فرنسا . بل سنجده أیضا فی المبادئ التی أورثتها للقرن التالی – فی الاتجاه الذی وجهت المستقبل نحوه .

إن الإصلاح هو دائما مساومه مع ( تنازل تجاه ) الماضی , لکن التقدم الذی یتحقق من خلال الثوره هو دائما وعد بتقدم مستقبلی . لو أن الثوره الفرنسیه العظمى کانت تلخیصا لتطور استمر قرنا من الزمان , فإنها کانت بدورها برنامج التطور الذی کان یتعین إنجازه فی سیاق القرن ۱۹ .

إن هذا هو قانون فی تاریخ العالم أن تمر فتره ۱۰۰ أو ۱۳۰ عاما , تقریبا , تفصل بین ثورتین عظیمتین , تأخذ طابعها من الثوره التی بدأت هذه المرحله بها . تسعى الشعوب لکی تحقق فی مؤسساتها الإرث الذی ورثته من الثوره الأخیره . کل الأشیاء الجدیده التی لم یمکن وضعها بعد فی الممارسه ( فی التطبیق ) , کل الأفکار العظیمه التی جرى تداولها أثناء الاضطراب الأخیر , و التی استطاعت الثوره أو لم تستطع أن تعرف کیف تطبقها , کل محاولات إعاده البناء الاجتماعیه , التی ولدت أثناء الثوره , ستشکل ماده التطور أثناء الفتره التی ستتلو الثوره , مع إضافه تلک الأفکار الجدیده التی سیخلقها هذا التطور , عندما یحاول أن یضع فی الممارسه البرنامج الذی حددته الثوره الأخیره . عندها , ستقع هناک ثوره جدیده فی شعب آخر , و هذا الشعب بدوره سیحدد المشاکل التی یجب حلها فی القرن التالی . هکذا هو اتجاه التاریخ .

انتصاران عظیمان میزا القرن الذی مر منذ ۱۷۸۹ – ۱۷۹۳ . کلاهما یدینان بأصلهما إلى الثوره الفرنسیه , التی واصلت عمل الثوره الانکلیزیه فیم ضخمته و عززته بکل التقدم الذی صنعته منذ أن قامت الطبقات الوسطى الانکلیزیه بقطع رأس ملکها و نقل سلطته إلى البرلمان . هذان الانتصارین الکبیرین هما : إلغاء القنانه و إلغاء الملکیه المطلقه , انتزع الفرد من خلالهما حریاته الشخصیه , التی لم یکن القن یحلم بها فی ظل الإقطاعی و لا التابع الخاضع للملک المطلق , بینما أدت فی نفس الوقت إلى تطور الطبقات الوسطى و النظام الرأسمالی .

یمثل هذین الإنجازین العمل المبدئی للقرن ۱۹ , الذی بدأ فی فرنسا فی عام ۱۷۸۹ و انتشر ببطء فی کل أوروبا على امتداد القرن .

تحریر العبید , الذی بدأه الفلاحون الفرنسیون فی ۱۷۸۹ استمر فی إسبانیا , إیطالیا , سویسرا , ألمانیا و النمسا من قبل جیوش ذوی السراویل الطویله . لسوء الحظ بالکاد وصل هذا العمل إلى بولندا و لم یتمکن من الوصول إلى روسیا على الإطلاق .

إلغاء القنانه فی أوروبا کان سیکتمل فی النصف الأول من القرن ۱۹ لو أن البرجوازیه الفرنسیه التی وصلت إلى السلطه فی عام ۱۷۹۴ على أجساد و جثث اللاسلطویین ( کرس کروبوتکین فصلا من کتابه عن تاریخ الثوره الفرنسیه العظمى عن اللاسلطویین فیها – المترجم ) , . Cordeliers( أعضاء جمعیه سیاسیه فرنسیه رادیکالیه – المترجم ) , الیعاقبه ( نسبه للنادی الیعقوبی ۱۷۸۹ – ۱۷۹۴ , ثوریون برجوازیون فرنسیون کانوا من دعاه جمهوریه شدیده المرکزیه و عملوا على تحقیق أهدافهم غالبا بأسالیب تآمریه , یعتبرون أسلاف الرادیکالیین السلطویین فیما بعد – المترجم ) , لم تکبح الاندفاع الثوری , و تعید الملکیه و تسلم فرنسا إلى المشعوذ الإمبریالی نابلیون الأول . هذا الذی کان فی السابق من ذوی السراویل الطویله ذات یوم , و الذی أصبح الآن جنرالا على ذوی السراویل الطویله هؤلاء , بدأ بونابرت هذا بسرعه بدعم الأرستقراطیه , لکن الدفعه کانت قد حدثت بالفعل , و کانت مؤسسه القنانه قد تلقت ضربه ممیته بالفعل . حیث ألغیت فی إسبانیا و إیطالیا على الرغم من الانتصار المؤقت للرجعیه . و تعرضت لضغط قوی فی ألمانیا بعد عام ۱۸۱۱ و اختفت من هذا البلد تماما فی عام ۱۸۴۸ . فی ۱۸۶۱ أجبرت روسیا على تحریر أقنانها , و وضعت الحرب الأولى لعام ۱۸۷۸ نهایه للقنانه فی شبه جزیره البلقان .

اکتملت الآن الحلقه . لم یعد حق أصحاب الأراضی ( الإقطاعیین ) على شخص الفلاح موجودا فی أوروبا , حتى فی تلک البلدان التی جرى فیها التعویض عن المستحقات الإقطاعیه .

هذه الحقیقه لا یقدرها المؤرخون بشکل کاف . کونهم منشغلین بالمسائل السیاسیه , فإنهم لم یفهموا أهمیه إلغاء القنانه , التی کانت المیزه الضروریه للقرن ۱۹ . المنافسه بین الشعوب ( الأمم ) و الحروب التی نتجت عنها , سیاسات القوى العظمى التی تحتل الکثیر جدا من اهتمام المؤرخ , جمیعها نشأت من حقیقه واحده عظمى – و هی إلغاء القنانه و تطور نظام العمل المأجور الذی حل مکانها .

الفلاح الفرنسی ( الذی حرر نفسه ) فی ثورته قبل ۱۲۰ عاما ضد الإقطاعی الذی کان یفرض علیه أن یضرب الاشجار کیلا یزعج نقیق الضفادع نوم سیده , قد حرر أیضا فلاحی أوروبا کلها . فی ۴ أعوام فقط أولا بإحراقه الوثائق التی تسجل خضوعه , ثم بإحراقه القلاع و بإعدامه ملاک الأرض ( الإقطاعیین ) الذین رفضوا الاعتراف بحقوقه کإنسان , کان الفلاح الفرنسی یؤثر فی أوروبا کلها التی أصبحت جمیعها الیوم حره من مهانه ( ذل ) القنانه .

من جهه أخرى احتاج إلغاء السلطه المطلقه لأکثر قلیلا من مائه عام لیعم أوروبا کلها . هوجمت لأول مره فی انکلترا فی عام ۱۶۴۸ , و هزمت فی فرنسا فی عام ۱۷۸۹ لم تعد السلطه الملکیه التی تقوم على الحق الإلهی آمنه فی روسیا نفسها , فهناک أیضا هی فی نزاعها الأخیر . حتى دول البلقان الصغیره و ترکیا لدیها الآن جمعیات تمثیلیه , و روسیا تدخل نفس الدوره أیضا .

فی هذا الصدد حققت ثوره ۱۷۸۹ – ۱۷۹۳ أیضا عملها . احتلت المساواه أمام القانون و الحکومه التمثیلیه الآن مکانهما فی کل تشریعات أوروبا . نظریا على الأقل لا یمیز القانون بین البشر و لکل شخص الحق فی المشارکه فی الحکومه . لقد اختفى الملک – السید المطلق على أتباعه , و الإقطاعی – السید على أرضه و فلاحیه , بحق الولاده . إن الطبقات الوسطى تحکم أوروبا الیوم .

لکن فی نفس الوقت ورثتنا الثوره العظمى بعض المبادئ الأخرى ذات أهمیه أکبر بشکل لا یقارن , هی مبادئ الشیوعیه . رأینا کیف أن الأفکار الشیوعیه بقیت طوال الثوره العظمى تتقدم نحو المقدمه , و کیف أنه بعد سقوط الجیروندیین ( خصوم الیعاقبه و أنصار الحلول الأقل رادیکالیه و ثوریه , هم من شجعوا بونابرت على تنفیذ انقلاب عسکری ضد الجمهوریه و سهلوا نجاحه – المترجم ) جرت محاولات عدیده و أحیانا محاولات عظیمه فی هذا الاتجاه . تنحدر الفورییه ( نسبه للاشتراکی الفرنسی شارل فورییه ۱۷۷۲ – ۱۸۳۷ , اشتراکی “طوباوی” فرنسی – المترجم ) بشکل مباشر من لانغی من جهه و من شالییر ( جوزیف شالییر ۱۷۴۷ – ۱۷۹۳ , یعقوبیا یساریا , أعدم عام ۱۷۹۳ – المترجم ) من جهه أخرى . کان بابوف ( فرانسو نویل – بابوف , ۱۷۶۰ – ۱۷۹۷ , منظر و سیاسی و محرض فرنسی شیوعی , عارض اتجاهات حکومه المدیرین و الرده الرجعیه التی سبقتها , أعدم لدوره فی مؤامره EQUALS , الداعین إلى المساواه , وصف غودوین بارمبی أفکار بابوف بالشیوعیه لأول مره , یعتبر بابوف من أوائل الشیوعیین السلطویین – المترجم ) وریثا مباشرا للأفکار الذی أثرت فی الجماهیر بحماسه فی عام ۱۷۹۳ , هو و بوناروتی ( فیلیب بروناروتی ۱۷۶۱ – ۱۸۳۷ , اشتراکی إیطالی “طوباوی” , کلفه الثوریون الفرنسیون بتنظیم الثوریین الإیطالیین فی فرنسا , اعتقل لمشارکته فی مؤامره الداعین إلى المساواه و نفی من فرنسا لیعود إلیها بعد ثوره ۱۸۳۰ , أثر فی بلانکی الاشتراکی السلطوی الفرنسی المعروف – المترجم ) و سیلفیان ماریشال ( ۱۷۵۰ – ۱۸۰۳ , شیوعی “طوباوی” , ملحد و مدافع عنید عن الفقراء , لم یشارک فی الصراع بین الیعاقبه و الجیرودندیین , شارک فی مؤامره الداعین إلى المساواه – المترجم ) قاموا فقط بتنظیمها ( منهجتها ) قلیلا أو صاغوها فی شکل أدبی فقط . لکن الجمعیات السریه التی نظمها بابوف و بوناروتی کانت هی أصل الجمیعات الشیوعیه المادیه السریه التی نظم من خلالها بلانکی و باربیس مؤامراتهما ضد الملکیه البرجوازیه للویس فیلیب . فیما بعد فی عام ۱۸۶۶ ظهرت جمعیه العمال العالمیه الأممیه کنتیجه مباشره عن هذه الجمیعات . إن “الاشتراکیه” کما نعرفها الیوم , لقد أخذ هذا اللفظ یروج لتفادی کلمه “الشیوعیه” التی أصبحت خطیره لأن الجمعیات الشیوعیه السریه الأولى هی جمعیات فعل و قد قمعتها البرجوازیه التی کانت یومها فی السلطه بقوه .

هناک لذلک صله مباشره بین مجموعه الغاضبین لعام ۱۷۹۳ ( مجموعه رادیکالیه على یسار الیعاقبه , آمنوا بالحریه للجمیع فی مواجهه الحریات الدستوریه , دعمهم ذوی السراویل الطویله – برولیتاریا المدن , بینما حاربوا دیکتاتوریه روبسبیر , سحقوا فی فتره الرده الرجعیه و الإرهاب الأبیض , فیما بعد أطلقت مجموعه من طلاب جامعه نانتیر فی فرنسا هذا الاسم علیها فی عام ۱۹۶۸ – المترجم ) و مؤامره بابوف عام ۱۷۹۵ و جمعیه العمال العالمیه الأممیه بین عامی ۱۸۶۶ – ۱۸۷۸ .

هناک أیضا تتال مباشره لأفکار أخرى . حتى الآن لم تضف الاشتراکیه المعاصره أی شیء على الإطلاق للأفکار التی انتشرت بین الفرنسیین ما بین عامی ۱۷۸۹ و ۱۷۹۴ , و التی حاولت أن تضعها موضع التطبیق فی السنه الثانیه من حکم الجمهوریه . لقد نظمت ( منهجت ) الاشتراکیه المعاصره فقط هذه الأفکار و وجدت حججا فی صالحها , إما بأن تحول ضد اقتصادیی الطبقه الوسطى بعضا من تعریفاتهم هم أنفسهم , أو بتعمیم حقائق معینه لوحظت فی سیاق تطور الرأسمالیه الصناعیه فی القرن ۱۹ .

لکنی أسمح لنفسی بالقول أیضا أنه مهما قد تکون غامضه و مهما کان محدودا الدعم الذی حصلت علیه من الحجج التی کانت ترتدی لباسا علمیا و مهما کان محدودا استخدامها للغه العلمیه العامیه الکاذبه لاقتصادیی الطبقه الوسطى , فإن الشیوعیه الشعبیه للسنتین الأولیتین من الجمهوریه کانت أکثر وضوحا , و ذهبت أعمق فی تحلیلها مما فعلت الاشتراکیه المعاصره .

و قبل أی شیء , کانت الشیوعیه توجد فی استهلاک ضرورات الحیاه – و لیست فی الإنتاج فقط , کان جمعنه ( جعله کومونیا ) و تأمیم ما یعرفه الاقتصادیون بالاستهلاک – التی رکز جمهوریو ۱۷۹۳ اهتمامهم علیها , عندما حاولوا إقامه مخازن الحبوب و المؤن فی کل کومونه , و عندما مضوا قدما فی البحث الهائل لإیجاد القیمه الحقیقه للأشیاء ذات الضروره الأولویه و الثانویه و تثبیت تلک القیمه , و عندما ألهموا روبسبیر ( ۱۷۵۸ – ۱۷۹۴ , برجوازی یساری سلطوی , قاد فتره الإرهاب المعادی للرجعیه التی انتهت بإعدامه – المترجم ) لیعلن أن الغذاء الوفیر فقط یجب أن یصبح موادا للتجاره , و أما هو ضروری فهو ملک للجمیع .

بینما ولدت من الضرورات الضاغطه لتلک السنوات الصعبه , فإن شیوعیه ۱۷۹۳ , مع تأکیدها على حق الجمیع فی البقاء ( المعیشه ) و فی الأرض لینتجوا منها , و رفضها لحق أی شخص فی أن یملک من الأرض أکثر مما یمکنه و أسرته أن یزرعها – أی لیس أکثر من مزرعه تبلغ مساحتها ۱۲۰ هکتار – و محاولتها جمعنه کل التجاره و الصناعه – هذه الشیوعیه ذهبت بشکل أکثر استقامه إلى قلب الأشیاء من برامج الحد الأدنى فی وقتنا , أو حتى من کل المقدمات القصوى لهذه البرامج * .

فی کل الأحوال , ما نتعلمه الیوم من دراسه الثوره العظمى هو أنها کانت مصدر و منشأ کل المفاهیم الشیوعیه , اللاسلطویه و الاشتراکیه الحالیه . لقد فهمنا على نحو سیء فقط أمنا المشترکه , و لکننا وجدناها الیوم ثانیه وسط أصحاب السراویل الطویله , و نرى أنه علینا أن نتعلم من دراستها .

لقد تطورت الإنسانیه عبر مراحل متتالیه و کانت علامه هذه المراحل لمئات عده من السنین هی الثورات الکبرى . بعد هولندا جاءت انکلترا و ثورتها بین ۱۶۴۸ – ۱۶۵۷ , و بعدها کان الدور على فرنسا . کل ثوره کبرى کان فیها , إلى جانب سابقاتها , شیء خاص بها و أصلی . لقد ألغت کلا من انکلترا و فرنسا الملکیه المطلقه . لکن عندما قامت انکلترا بذلک کانت مهتمه أساسا بالحقوق الفردیه للفرد خاصه فیما یتعلق بأمور الدین , إضافه إلى الحقوق المحلیه لکل أبرشیه و تجمع . فیما یتعلق بفرنسا فقد رکزت اهتمامها على مسأله الأرض , و على الإطاحه النهائیه بالنظام الإقطاعی و ضربت أیضا الثروات الکبیره , و قدمت للعالم فکره تأمیم الأرض و تأمیم التجاره و الصناعات الرئیسیه .

 

( * ) أی من الشعوب سیأخذ على عاتقه المهمه المرعبه لکن المجیده للثوره العظمى القادمه ؟ قد یعتقد المرء أن الدور سیکون على روسیا . لکن إذا کان علیها أن تدفع ثورتها أبعد من حدود القوه الإمبریالیه , فعلیها أن تقارب مسأله الأرض بروح ثوریه – کم ستذهب بعیدا فی ذلک ؟ هل ستعرف کیف تتجنب الخطأ الذی وقعت بها الجمعیات الفرنسیه , و هل ستجمعن الأرض و تعطیها لأولئک الذین یریدون زراعتها بأیدیهم ؟ نحن لا نعرف : إن أی جواب على هذا السؤال ینتمی إلى مجال التنبؤ فقط .

( * ) هناک شیء واحد أکید , هو أنه أیا تکن الشعوب التی ستدخل فی مسار الثوره فی یومنا هذا , فإنها ستکون وریثه لکل ما فعله أسلافنا فی فرنسا . إن الدم الذی أراقوه أریق فی سبیل الإنسانیه – و المعاناه التی تحملوها کانت ولاده لکل الجنس البشری بأسره , لقد أصبحت نضالاتهم , الأفکار التی قدموها للعالم , و الصدمه التی سببتها هذه الأفکار کلها أصبحت جزءا من إرث البشریه بأسرها . جمیعها حملت ثمارا و ما تزال تحمل , ثمارا أحلى , و مع تقدمنا نحو الآفاق العریضه التی فتحتها أمامنا, حیث تضیء هذه الکلمات مثل مشعل یدل على الطریق : الحریه , المساواه و الإخاء .

نقلا عن http://dwardmac.pitzer.edu/anarchist_archives/kropotkin/frenchrev/conclusion.html

 

http://anarchisminarabic.blogspot.com/2011/08/blog-post.html?m=1



آدرس و اسامی صفحات مرتبط با فدراسیون عصر آنارشیسم

Federation of Anarchism Era Social Media Pages



۱- عصر آنارشیسم در اینستاگرام
۲- عصر آنارشیسم در تلگرام
۳- عصر آنارشیسم در توئیتر
۴ – فیسبوک عصر آنارشیسم
۵ – فیسبوک بلوک سیاه ایران
۶ – فیسبوک آنارشیستهای همراه روژاوا و باکورAnarchists in solidarity with the Rojava
۷ – فیسبوک دفاع از زندانیان و اعدامیان غیر سیاسی
۸ – فیسبوک کارگران آنارشیست ایران
۹- فیسبوک کتابخانه آنارشیستی
۰ ۱– فیسبوک آنارشیستهای همراه بلوچستان
۱۱ – فیسبوک هنرمندان آنارشیست
۱۲ – فیسبوک دانشجویان آنارشیست
۱۳ – فیسبوک شاهین شهر پلیتیک
۱۴ – فیسبوک آنتی فاشیست
۱۵ – تلگرام آنارشیستهای مریوان
۱۶- آدرس تماس با ما 

asranarshism@protonmail.com

info@asranarshism.com
۱۷ – سایت عصر آنارشیسم
۱۸ – کانال تلگرام آنارشیستهای کردستان - بڵاوکردنەوەی بیرو هزری ئانارکیستی
۱۹- فیسبوک میتینگ دهه هفتاد و هشتادی ها
۲۰- اینستاگرام ” دختران آنارشیست افغانستان ”
۲۱- فیسبوک  “دختران آنارشیست افغان ”
۲۲- اینستاگرام آنارشیستهای رشت
۲۳– اینستاگرام آنارشیستهای شهر بوکان ( ئانارکیسته کانی بوکان )
۲۴- تلگرام آنارشیستهای اصفهان و شاهین شهر
۲۵ – اینستاگرام آنارشیستهای اصفهان و شاهین شهر
۲۶- تلگرام آنارشیستهای شیراز
۲۷ – اینستاگرام آنارشیستهای شیراز
۲۸ – اینستاگرام آنارشیستهای گیلان
۲۹ – تلگرام جامعه دگرباشان فارسی زبان
۳۰ – تلگرام ” جوانان آنارشیست ”
۳۱- تلگرام آنارشیستهای مشهد
۳۲ - تلگرام آنارشیستهای تهران
۳۳ – بلوک سیاه Iranian Black Bloc توییتر
۳۴ –  اینستاگرام ” آنارشیستهای جنوب “

آنارشیستهای جنوب یکی از اعضای تشکیل دهنده ” اتحادیه آنارشیستهای ایران و افغانستان” می باشند که در ایران حضور دارند.
۳۵ – اینستاگرام ” آنارشیستهای خراسان“

آنارشیستهای خراسان یکی از اعضای تشکیل دهنده ” اتحادیه آنارشیستهای ایران و افغانستان” می باشند که در ایران حضور دارند.
۳۶ – تلگرام آنارشیستهای بلوک سیاه
۳۷ – اینستاگرام جوانان آنارشیست
۳۸ – فیسبوک اتحادیه آنارشیستهای ایران و افغانستان
۳۹ – اینستاگرام اتحادیه آنارشیستهای ایران و افغانستان
۴۰ – فیسبوک آنارشیستهای اهواز
۴۱ – فیسبوک آنارشیسم سبز
۴۲ – تلگرام آنارشیستهای اراک
۴۳ – تلگرام قیام مردمی

کانال قیام مردمی مخصوص آموزش تاکتیکهای مبارزات خیابانی و سازماندهی تظاهرات سراسری است.

مطالعه بیشتر