الإنسان، المجتمع و الحریه

اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در reddit
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در print

 

الإنسان، المجتمع و الحریه

ترجمه: مازن کم الماز

 

اللیبرالیون العقائدیون , الذین ینطلقون من مواقع الحریه الفردیه , یقدمون أنفسهم على أنهم أعداءا للدوله . من بینهم من یعتبر أن الحکومه , أی منظومه الوظائف المنظمه و المخصصه لأداء وظائف الدوله هی شر ضروری , و أن تقدم الحضاره یکمن فی الإضعاف الدائم و المتواصل لخصائص و حقوق الدوله , إن هذا تناقض . هذه هی نظریتهم , لکن فی الممارسه فإن هؤلاء اللیبرالیین العقائدیین أنفسهم , ما أن یتهدد وجود أو استقرار الدوله جدیا , حتى یصبحوا مدافعین متعصبین عن الدوله مثلهم مثل الملکیین أو الیعاقبه.

إن تمسکهم بالدوله , الذی یتناقض بشکل قاطع مع تعالیمهم اللیبرالیه , یمکن شرحه بطریقتین : بمصالح طبقتهم التی یتشکل منها الغالبیه الساحقه من اللیبرالیین العقائدیین و هی البرجوازیه . هذه الطبقه المحترمه و العدیده تطالب لنفسها فقط بالحقوق الحصریه و بامتیازات الرخصه الکامله ( الحریه الکامله ) . یقوم الأساس الاجتماعی الاقتصادی لوجودها السیاسی أساسا على مبدأ الترخیص ( السماح ) غیر المقید الذی یعبر عنه فی هذه الکلمات الشهیره دعه یمر , دعه یعمل . لکنهم یریدون هذه الأنارکیه فقط لأنفسهم , و لیس للجماهیر التی یجب أن تبقى تحت الانضباط الصارم للدوله لأنها “جاهله جدا أکثر مما یمکن لها أن تتمتع بهذه الأنارکیه دون أن تسیء استخدامها” . لأنه إذا ثارت الجماهیر , و قد أمضها التعب من العمل لحساب الآخرین , فإن کل البناء البرجوازی سینهار . دائما و فی کل مکان , عندما تثور الجماهیر , فحتى أکثر اللیبرالیین حماسه سیذهبون فی الاتجاه المعاکس و یصبحون أکثر أبطال السلطه المطلقه ( القدره الکلیه ) للدوله تعصبا.

إضافه إلى هذا السبب العملی , ما یزال هناک أیضا سبب آخر ذا طبیعه نظریه یقود أیضا حتى أکثر اللیبرالیین المخلصین إلى الخلف نحو عباده الدوله . إنهم یعتبرون أنفسهم لیبرالیین أساسا بسبب نظریتهم عن أصل المجتمع التی تقوم على مبدأ الحریه الفردیه , و بسبب هذه النظریه بالتحدید فإنهم یعترفون بالضروره بالحق ( السیاده ) المطلق للدوله.

الحریه الفردیه وفقا لهم لم تکن خلقا , أو نتاجا تاریخیا للمجتمع . هم یقولون على العکس أن الحریه الفردیه هی سابقه على المجتمع ککل و أن کل البشر قد وهبهم الله روحا أزلیه ( لا تموت ) . الإنسان ( الفرد ) بالنسبه لهم کائن کامل , مستقل بالمطلق , منفصل عن المجتمع و یوجد خارجه . کعنصر حر , سابق و منفصل عن المجتمع , لذلک فإنه هو الذی شکل مجتمعه بالضروره بواسطه فعل طوعی , نوع من العقد , سواء أکان هذا الفعل غریزیا أو واع , ضمنیا أو رسمیا . باختصار , بحسب هذه النظریه , لیس الأفراد نتاج المجتمع بل على العکس , هم الذین قاموا بخلق المجتمع بسبب ضروره ما کالعمل أو الحرب.

ینتج من هذه النظریه أن المجتمع , لکی نکون واضحین , لا یوجد . إن المجتمع الإنسانی الطبیعی , بدایه کل الحضارات , و الوسط الوحید الذی یمکن فیه لشخصیه و حریه الإنسان أن تتشکل و تتطور غیر موجود بالنسبه لهم . من جهه تعترف هذه النظریه بالأفراد المکتفین بأنفسهم و الذین یعیشون معزولین عن بعضهم البعض , و من جهه , فإنهم قد خلقوا المجتمع اعتباطا و هذا المجتمع یقوم على عقد رسمی أو ضمنی , أی على الدوله . ( رغم أنهم یعرفون جیدا أنه لم تخلق أیه دوله فی التاریخ بعقد ما , و أن کل الدول قد قامت بالغزو و العنف).

جمهور الأفراد الذی تتألف منهم الدوله یرون على نفس الدرجه وفقا لهذه النظریه ,هذا أمر ملیء بالتناقضات . یعتبر کلا منهم ( أی من الأفراد أعضاء الدوله – المترجم ) من جهه روحا أبدیه منحت إراده حره . کل هذه الکائنات الحره مکتفیه بذواتهم و لا تحتاج لأی شخص آخر , و لا حتى الله , لأنهم هم أنفسهم آلهه , کونهم أبدیی الوجود . من جهه أخرى , فهم متوحشون , ضعاف , ناقصون , محدودون , و جمیعهم عرضه لقوى الطبیعه التی تحط منهم و ستحملهم إلى قبورهم عاجلا أو آجلا ( لأن نواقصهم هذه هی سبب حاجتهم لقوه فوقهم أعلى , تتحکم بهم لیستمروا بالوجود کمجموعه , کان افلاطون یقول : – المترجم )…
بسبب وجودهم الأرضی , فإن جمهور البشر یقدم مشهدا محزنا و مثبطا للغایه , کونهم فقراء جدا فی أرواحهم , و فی إرادتهم و مبادرتهم , بحیث أنه یجب على المرء أن یکون لدیه قدره هائله حقا على خداع الذات , لکی یکتشف ( لیبحث ) فیهم عن روح أبدیه , أو حتى أقل أثر للإراده الحره . إنهم یظهرون محکومین بشکل مطلق بالطبیعه الخارجیه , بالنجوم , و بکل الظروف المادیه لحیاتهم , محکومین بالقوانین و بکل عالم الأفکار أو المواقف المسبقه التی جرى التعبیر عنها فی القرون الأخیره , التی وجدوا أنها تؤثر فی حیاتهم منذ الولاده . الغالبیه العظمى من الأفراد , لیس فقط بین الجماهیر الجاهله بل أیضا بین الطبقات المتحضره و صاحبه الامتیازات , تعتقد و ترید فقط ما یعتقد به و یریده کل شخص حولهم . إنهم یؤمنون دون أن تردد بأنهم یفکرون لأنفسهم , لکنهم فقط یرددون بکل خنوع , مع تعدیلات محدوده جدا , أفکار و أهداف من یماثلهم التی تشربوا بها .. هذه العبودیه , هذا الروتین , هذا الغیاب الدائم لإراده التمرد و نقص المبادره و استقلالیه الفکر هذا هی الأسباب الرئیسیه للتطور التاریخی , البطیء المقفر للإنسانیه . بالنسبه لنا نحن المادیون و الواقعیون الذین لا نعتقد لا بأبدیه الروح و لا بالإراده الحره , فإن هذا البطء , کارثیا کما هو بالفعل , هو حقیقه طبیعیه . متطورا من حاله الغوریلا واجه الإنسان صعوبه کبرى فی تطویر وعیه بإنسانیته و حریته … ولد کوحش شرس و کعبد , و جرت أنسنته تدریجیا و قام بتخلیص نفسه فقط فی إطار المجتمع , الذی هو بالضروره سابق على ولاده فکره , و کلامه و إرادته . یمکنه تحقیق هذا الانعتاق ( الخلاص ) فقط من خلال الجهد الجماعی لکل أعضاء المجتمع , السابقین و الحالیین , الذی هو مصدر البدایه الطبیعیه للوجود الإنسانی.

حقق ( أدرک ) الإنسان حریته الفردیه و شخصیته فقط من خلال الأفراد الذین یحیطون به , و فقط بفضل العمل و القوه الجماعیه للمجتمع . من دون مجتمع کان سیبقى بکل تأکید الأکثر غباءا و الأکثر بؤسا بین کل الحیوانات المفترسه .. بعیدا عن أن یکون المجتمع قد حد ( أنقص ) من حریته , فهو على العکس , هو الذی خلق الحریه الفردیه لکل الکائنات البشریه . المجتمع هو الجذر , الشجره , و الحریه هی ثمرته . لذلک فی کل مرحله على الإنسان أن یسعى لحریته لیس فی بدایه التاریخ بل فی نهایته . یمکن القول أن الانعتاق الحقیقی و الکامل لکل فرد هو الهدف الحقیقی و الأعظم , الأسمى للتاریخ …

المفهوم المادی , الواقعی و الجماعی للحریه , الذی یعارض المفهوم المثالی هو هذا : یصبح الإنسان واع بنفسه و بإنسانیته فقط فی المجتمع و فقط من خلال العمل الجماعی للمجتمع ککل . إنه یحرر نفسه من نیر الطبیعه الخارجیه فقط بالعمل الجماعی و الاجتماعی , الشیء الوحید الذی یمکنه أن یحول الأرض إلى مسکن مفضل ( جدیر ) لتطور الإنسانیه . من دون هذا الانعتاق المادی فإن الانعتاق الفکری و الأخلاقی للفرد مستحیل . یمکنه أن یخلص نفسه من نیر طبیعته نفسها , أی أن یخضع غرائزه و حرکات جسده للتوجیه الواعی لعقله , هذا التطور الذی یجری تعزیزه فقط من خلال التعلیم و التدریب . لکن التعلیم و التدریب هما اجتماعیان بشکل واضح و حصری … من هنا لا یمکن للفرد المعزول أن یصبح واع بحریته.

أن نکون أحرارا یعنی أن یعترف بنا و نعامل کذلک من کل إخوتنا البشر . حریه کل فرد هی فقط انعکاس لإنسانیته , أو حقه الإنسانی من خلال وعی کل البشر الأحرار , إخوته و مماثلیه ( أو المساوین له ).

یمکننی أن أشعر أننی حر فقط من خلال وجود البشر الآخرین و فی علاقتی معهم . فی حاله وجود أنواع متأخره من الحیوانات فأنا لست لا حرا و لا إنسانا , لأن هذا الحیوان غیر قادر على أن یدرکنی و بالتالی أن یعترف بإنسانیتی . أنا نفسی لست حرا أو إنسانا ما لم أعترف بحریه و إنسانیه کل البشر الاخرین.
فقط فی احترام طبیعتهم الإنسانیه فإننی أحترم طبیعتی ( الإنسانیه ) نفسها . آکل لحوم البشر الذی یلتهم سجینه .. لیس إنسانا بل وحشا . مالک العبید لیس إنسانا بل سیدا . من خلال إنکار إنسانیه عبیده فإنه أیضا یلغی إنسانیته , کما یثبت تاریخ کل المجتمعات القدیمه . لم یشعر الیونانیون و لا الرومان أبدا کبشر أحرار . لم یعتبروا أنفسهم کذلک بالحق الإنسانی . لقد اعتقدوا فی الامتیازات لکل من الیونانیین و الرومان و فقط لبلدانهم , ما داموا لم یحتلوا بعد و طالما کانوا یحتلون بقیه البلدان . لأنهم اعتقدوا أنهم تحت حمایه خاصه من آلهتهم الوطنیه , فإنهم لم یشعروا بأنهم یملکون الحق فی التمرد .. و سقطوا هم أنفسهم فی العبودیه …

أنا حر حقا فقط عندما یکون کل البشر , رجالا و نساءا , أحرارا على التساوی . إن حریه البشر الآخرین , أبعد من أن تلغی أو تقید حریتی , إنها على العکس شیء ضروری لحریتی و تأکید لها . إن عبودیه البشر الآخرین هی التی تشکل عائقا أمام حریتی , أو ما یصل لنفس تلک الدرجه , إن وحشیتهم هی التی تشکل نفی إنسانیتی . لأن کرامتی کإنسان , حقی الإنسانی الذی یتألف من رفض إطاعه أی شخص آخر , و أن أقرر شؤونی بما یتوافق مع قناعاتی ینعکس فی الوعی الحر بشکل متساوی للجمیع و الذی یؤکده إجماع ( مواقفه ) کل البشریه . هکذا فإن حریتی الشخصیه , التی تؤکدها حریه الجمیع , تمتد إلى ما لا نهایه.

المفهوم المادی للحریه هو لذلک شیء إیجابی و معقد جدا و و قبل أی شیء , اجتماعی بجداره , لأنه یمکن أن یتحقق فقط فی المجتمع و من خلال المساواه الدقیقه و من خلال التضامن بین کل البشر . یستطیع المرء أن یمیز العناصر الرئیسیه فی تحقق الحریه . الأولى هی أنها اجتماعیه بجداره . و أنها التطور الأعلى لکل وظائف و قوى کل کائن بشری , من خلال التعلیم , من خلال التدریب العلمی و و الرفاهیه المادیه , و هی أشیاء یمکن تحقیقها فقط لکل فرد من خلال العمل الجماعی , المادی , الفکری , الیدوی و المقیم للمجتمع عموما.
العنصر الثانی للحریه هو السلبیه . إنها تمرد الفرد ضد کل سلطه مقدسه , جماعیه و فردیه.

کانت الثوره الأولى هی ضد الطغیان الأعلى للاهوت , ضد شبح الإله . فطالما کنا ساده فی السماء , سنکون عبیدا على الأرض . و سیجری إلغاء عقلنا و إرادتنا بنفس الدرجه . و طالما اعتقدنا بأننا یجب أن نطیع الإله دون شرط , لا یمکن لأی طاعه أخرى أن توجد – علینا بالضروره أن نخضع بشکل سلبی , دون أدنى تحفظ , للسلطه المقدسه لوکلائه المنصبین و غیر المنصبین , للمخلصین ( المفتدین أو للمسیح ) , للأنبیاء , و لواضعی القوانین الذی تلهمهم الأدیان , للأباطره , الملوک , و کل موظفیهم و وزرائهم , للممثلین و الخدام المعینین للمؤسستین الأکبر اللتین تفرضان نفسیهما علینا , و التی أنشأهما الإله نفسه لیحکم البشر , أعنی الکنیسه و الدوله . تنشأ ( تصدر أو تنبع ) کل سلطه مؤقته أو إنسانیه مباشره من السلطه الروحیه أو المقدسه . لکن السلطه هی نفی الحریه . الإله , أو بالأحرى قصه الإله , هی تکریس لکل عبودیه على الأرض و مصدرها العقلی و الأخلاقی , و حریه البشر لن تکون کامله حتى یتم التخلص من هذه القصه الکارثیه و المخاتله ( الماکره ) عن وجود سید سماوی أو مقدس.
هذا یتبعه بشکل طبیعی الثوره ضد طغیان البشر , ضد طغیان الفرد کما طغیان المجتمع , الذی تمثله و تقوننه ( تشرعنه ) الدوله . عند هذه النقطه , علینا أن نمیز جیدا بین الامتیازات الرسمیه و بالتالی الدیکتاتوریه للمجتمع المنظم فی دوله , و بین التأثیر الطبیعی لأعضاء المجتمع غیر الرسمی و غیر المصطنع و فعلهم الطبیعی.
الثوره ضد هذا المجتمع الطبیعی أکثر صعوبه بکثیر بالنسبه للفرد منها ضد المجتمع المنظم بشکل رسمی فی الدوله . إن الطغیان الاجتماعی , و هو غالبا هائل و سام ( ضار او مؤذی ) , لا یأخذ ( لا ینسب لنفسه ) الطبیعه التی تعطی الأولویه للعنف و للاستبداد الشرعی و الرسمی الذی یمیز سلطه الدوله . إنه لا یفرض فی شکل قوانین تفرض على کل فرد , فی مقابل العقوبه القانونیه ( القضائیه ) لیکره على الخضوع لها . إن فعل الطغیان الاجتماعی ألطف , أکثر تخف ( خفیه ) , أصعب إدراکا , لکنه لیس أقل قوه و انتشارا من سلطه الدوله . إنه یضع البشر تحت هیمنه العادات و الأعراف , و عدد هائل من الأحکام المسبقه , و عادات الحیاه الیومیه , التی تتشارک جمیعها لتشکل ما یسمى بالرأی العام.

إنها تغمر ( تحیط ) الفرد منذ ولادته , و تخترق کل مظهر للحیاه , بحیث أن کل فرد , دون أن یعرف ذلک غالبا , یشارک فی نوع من المؤامره ضد نفسه هو . ینتج عن هذا أنه لکی یثور ( یتمرد ) ضد هذا التأثیر ( النفوذ ) الذی یمارسه المجتمع علیه , علیه على الأقل أن یثور ضد نفسه بدرجه ما على الأقل . لأنه فی اتجاهاته الطبیعیه و آماله المادیه و الفکریه و الأخلاقیه , لیس إلا نتاجا للمجتمع , و فی هذا تکمن تلک القوه ( السلطه ) الهائله التی یمارسها المجتمع على الفرد.

من زاویه الأخلاق المطلقه , أعنی من الزاویه الإنسانیه , فإن سلطه المجتمع هذه یمکن أن تکون مفیده و قد تکون ضاره . تکون مفیده عندما تنزع إلى تطویر العلم , أو الرفاهیه المادیه , و الحریه , المساواه و التضامن . و تکون سامه ( مؤذیه ) عندما تکون فی الاتجاه المعاکس . الانسان الذی یولد فی مجتمع من الوحوش , یمیل ( ینزع ) لأن یبقى وحشا , و الذی یولد فی مجتمع یحکمه الکهنه ( رجال الدین ) , یصبح غبیا , و منافقا , و الذی یولد فی عصابه من اللصوص , سیصبح لصا على الأغلب , و إذا ولد لسوء حظه فی مجتمع من أنصاف الآلهه الذین یحکمون هذه الأرض , من النبلاء , أو الأمراء , سیصبح مستعبدا حقیرا للمجتمع , أی طاغیه . فی کل هذه الحالات , فإن الثوره ضد المجتمع الذی ولد فیه لا یمکن فصلها عن أنسنه الفرد.

لکن , أکرر هنا , أن ثوره الفرد ضد المجتمع أصعب بکثیر من الثوره ضد الدوله. الدوله مؤسسه مؤقته , تاریخیه , و هی مثل أخواتها من المؤسسات , کالکنیسه , منظمه لضمان امتیازات أقلیه ما تستعبد الغالبیه العظمى بالفعل.
الثوره ضد الدوله أسهل بکثیر لأن هناک شیء ما فی طبیعه الدوله نفسها یحرض على الثوره . الدوله هی السلطه , و القوه . إنها التفاخر و الهیام بالقوه . إنها تدعی أنها لا تخطأ أبدا . و هی لا تسعى لأن تغیر نفسها , و إذا خففت من طغیانها فی بعض الأوقات , فإنها تفعل ذلک بطریقه سیئه . لأن طبیعتها لا تعتمد على الإقناع , بل أن تفرض نفسها بالقوه . و مهما کانت الجهود التی تقوم بها لتخفی نفسها , فإنها تبقى بشکل طبیعی المنتهک الشرعی ( القانونی ) لإراده البشر , و النفی الدائم لحریتهم . حتى عندما تأمر الدوله بالخیر فإنا تنتج الشر , لأن کل أمر تصدره یصفع الحریه فی وجهها , لأنه عندما یجری فرض الخیر بمرسوم ( بقرار ) یصبح شرا من منظور الأخلاق و الحریه الإنسانیه . تکمن الحریه , و الأخلاق , و الکرامه الإنسانیه للفرد هنا بالتحدید , فی أنه یفعل الخیر لا لأنه یجبر ( یکره ) على ذلک , بل لأنه یفهمه بشکل حر , یریده و یحبه بکل حریه.

أما سلطه المجتمع فإنها تفرض لیس بشکل اعتباطی أو رسمی , بل بشکل طبیعی. و بسبب هذه الحقیقه فإن تأثیرها على الفرد أقوى بما لا یقارن من سلطه الدوله . لأن کل الأفراد یخلقون و یتشکلون فی وسطها . و هی تنقل إلیهم , ببطء , من یوم ولادتهم حتى مماتهم , کل صفاتها ( خصائصها ) المادیه , الفکریه و الأخلاقیه . هکذا یمکننا القول أن المجتمع یفردن ( یجعله فردیا ) نفسه فی کل فرد.

الفرد الحقیقی من لحظه تشکله فی رحم أمه یحدد مسبقا و یخصص بنتیجه اجتماع المؤثرات الجغرافیه , المناخیه , الإثنیه , الصحیه و الاقتصادیه , التی تشکل طبیعه أسرته , طبقته , شعبه , عرقه . إنه یتشکل یما یتوافق مع کفاءاته من خلال دمج ( مزج ) کل هذه التأثیرات الخارجیه و الفیزیائیه . ما هو أکثر من ذلک , و بفضل التنظیم المتفوق نسبیا للدماغ البشری , یورث کل فرد منذ الولاده , بدرجات مختلفه , لا الأفکار أو المشاعر الداخلیه , کما یدعی المثالیون , بل فقط القدره على الإحساس , الإراده , التفکیر و الکلام . هناک وظائف أولیه توجد دون أی محتوى ( مضمون ) . من أین یأتی محتواها ؟ من المجتمع … من الانطباعات , الحقائق ( الوقائع ) , الأحداث التی تتجمع فی نماذج للتفکیر و للصح أو الخطأ , و تنقل من فرد لآخر . إنها تتعرض للتعدیل , التوسیع , المدیح و الاندماج من کل الأفراد الأعضاء و مجموعات المجتمع فی نظام متفرد ( واحد ) , یشکل أخیرا الوعی العام ( المشترک ) , الفکر الجماعی للمجتمع . کل هذا , ینقل بالتقلید من جیل لآخر , یطور و یضخم بالأعمال الفکریه لقرون عده , و یشکل بالتالی الإرث الفکری و الأخلاقی لشعب , لطبقه , لمجتمع …

کل جیل جدید عندما یبلغ سن التفکیر الناضج یجد فی نفسه و فی المجتمع الأفکار و المفاهیم القائمه التی تخدمه کنقطه فصل ( قطع مع من سبقه ) , تعطیه هذه الأفکار و المفاهیم المواد الخام لعمله الفکری و الأخلاقی الخاص به .. هذه هی أفکار الطبیعه , الإنسان , العداله , واجبات و حقوق الأفراد و الطبقات , الاتفاقیات الاجتماعیه , العائله , الملکیه , الدوله , و عوامل أخرى کثیره تؤثر على العلاقات بین البشر . کل هذه الأفکار تطبع فی عقل الفرد , و تتعدل بالتعلیم و التدریب الذی یحصل علیه حتى قبل أن یصبح واع تماما بنفسه ککیان ( کوجود ) . فی وقت متأخر أکثر فإنه یعید اکتشافها , مخصصه و مشروحه , و قد أوضحتها النظریه , التی تعبر عن الوعی العام للأحکام المسبقه الجماعیه للمؤسسات الدینیه , السیاسیه , و الاقتصادیه للمجتمع الذی ینتمی إلیه . إنه هو نفسه مشبع بهذه الأحکام المسبقه بحیث أنه , بشکل تلقائی , بفضل کل عاداته الفکریه و الأخلاقیه , یؤید هذه المظالم , حتى لو لم یکن مهتم شخصیا بالدفاع عنها.

من غیر المفاجئ بالتأکید أن الأفکار التی تمرر ( یجری نقلها أو تمریرها ) بواسطه العقل الجمعی للمجتمع یجب أن تکون عظیمه لکی تتمکن من أن تستحوذ على جمهور الناس . المفاجئ ( المثیر للدهشه ) بالمقابل هو أن یکون بین هذه الجماهیر أفرادا یحملون أفکارا , إراده , و شجاعه لیسبحوا ضد تیار التوافق ( التماثل ) . لأن ضغط المجتمع على الفرد هائل جدا لدرجه أنه لا توجد شخصیه مهما بلغت قوتها أو ذکاءها من القوه بحیث تکون منیعه تماما على هذا التأثیر الاستبدادی و الذی لا یمکن مقاومته.

لا شیء یوضح ( یعکس ) الطبیعه الاجتماعیه للإنسان أکثر من هذا التأثیر . یمکن القول أن الوعی الجماعی لأی مجتمع أیا یکن , یتجسد فی المؤسسات العامه الکبرى , فی کل تفاصیل الحیاه الخاصه , التی تخدم کأساس ( قاعده ) لکل نظریاته . إنها تؤلف ( تشکل ) نوعا من المناخ ( الجو ) الفکری و الأخلاقی  رغم أنه قد یکون ضارا , لکنه ضروری بالمطلق لوجود کل أعضائه , الذین: یسیطر علیهم بینما یحافظ علیهم , و یقوی الابتذال , و الروتین , الذی یربط الغالبیه العظمى من الجماهیر معا.

العدد الأعظم من البشر , و لیس فقط جماهیر الناس بل أیضا الطبقات صاحبه الامتیازات و المتنوره حتى أکثر من غیرها , تشعر بالمرض بسهوله ما لم یتوافقوا مع ما حولهم بإیمان و ما لم یلتزموا بالتقالید و الروتین , فی کل أفعال حیاتهم . إنهم یبررون هذا بأن “آباءهم قد فکروا و عملوا بهذه الطریقه , لذلک علینا أن نفکر و نفعل الشیء نفسه . کل شخص آخر یفکر و یفعل بنفس الطریقه  لماذا علینا أن نفکر و نتصرف بطریقه أخرى ؟”.

www.m.ahewar.org/s.asp?aid=261398&r=0

نقلا عن

www.marxists.org/reference/archive/bakunin/index.htm



آدرس و اسامی صفحات مرتبط با فدراسیون عصر آنارشیسم

Federation of Anarchism Era Social Media Pages



۱- عصر آنارشیسم در اینستاگرام
۲- عصر آنارشیسم در تلگرام
۳- عصر آنارشیسم در توئیتر
۴ – فیسبوک عصر آنارشیسم
۵ – فیسبوک بلوک سیاه ایران
۶ – فیسبوک آنارشیستهای همراه روژاوا و باکورAnarchists in solidarity with the Rojava
۷ – فیسبوک دفاع از زندانیان و اعدامیان غیر سیاسی
۸ – فیسبوک کارگران آنارشیست ایران
۹- فیسبوک کتابخانه آنارشیستی
۰ ۱– فیسبوک آنارشیستهای همراه بلوچستان
۱۱ – فیسبوک هنرمندان آنارشیست
۱۲ – فیسبوک دانشجویان آنارشیست
۱۳ – فیسبوک شاهین شهر پلیتیک
۱۴ – فیسبوک آنتی فاشیست
۱۵ – تلگرام آنارشیستهای مریوان
۱۶- آدرس تماس با ما 

asranarshism@protonmail.com

info@asranarshism.com
۱۷ – سایت عصر آنارشیسم
۱۸ – کانال تلگرام آنارشیستهای کردستان - بڵاوکردنەوەی بیرو هزری ئانارکیستی
۱۹- فیسبوک میتینگ دهه هفتاد و هشتادی ها
۲۰- اینستاگرام ” دختران آنارشیست افغانستان ”
۲۱- فیسبوک  “دختران آنارشیست افغان ”
۲۲- اینستاگرام آنارشیستهای رشت
۲۳– اینستاگرام آنارشیستهای شهر بوکان ( ئانارکیسته کانی بوکان )
۲۴- تلگرام آنارشیستهای اصفهان و شاهین شهر
۲۵ – اینستاگرام آنارشیستهای اصفهان و شاهین شهر
۲۶- تلگرام آنارشیستهای شیراز
۲۷ – اینستاگرام آنارشیستهای شیراز
۲۸ – اینستاگرام آنارشیستهای گیلان
۲۹ – تلگرام جامعه دگرباشان فارسی زبان
۳۰ – تلگرام ” جوانان آنارشیست ”
۳۱- تلگرام آنارشیستهای مشهد
۳۲ - تلگرام آنارشیستهای تهران
۳۳ – بلوک سیاه Iranian Black Bloc توییتر
۳۴ –  اینستاگرام ” آنارشیستهای جنوب “

آنارشیستهای جنوب یکی از اعضای تشکیل دهنده ” اتحادیه آنارشیستهای ایران و افغانستان” می باشند که در ایران حضور دارند.
۳۵ – اینستاگرام ” آنارشیستهای خراسان“

آنارشیستهای خراسان یکی از اعضای تشکیل دهنده ” اتحادیه آنارشیستهای ایران و افغانستان” می باشند که در ایران حضور دارند.
۳۶ – تلگرام آنارشیستهای بلوک سیاه
۳۷ – اینستاگرام جوانان آنارشیست
۳۸ – فیسبوک اتحادیه آنارشیستهای ایران و افغانستان
۳۹ – اینستاگرام اتحادیه آنارشیستهای ایران و افغانستان
۴۰ – فیسبوک آنارشیستهای اهواز
۴۱ – فیسبوک آنارشیسم سبز
۴۲ – تلگرام آنارشیستهای اراک
۴۳ – تلگرام قیام مردمی

کانال قیام مردمی مخصوص آموزش تاکتیکهای مبارزات خیابانی و سازماندهی تظاهرات سراسری است.